Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Pamięć wspomagana

10 grudnia 2007, 10:24

Naukowcom z Karolinska Institutet udało się odnaleźć obszar odpowiedzialny za dobrą pamięć, tzw. filtr nieistotności (ang. irrelevance filter). Okazuje się, że u osób, które nawet w niesprzyjających warunkach doskonale wszystko zapamiętują, obserwuje się zwiększoną aktywność zwojów podstawnych mózgu (Nature Neuroscience).


Peruwiańscy perypatetycy

27 stycznia 2009, 09:06

Na przestrzeni kilkudziesięciu lat geoglifom z peruwiańskich płaskowyżów przypisywano wiele funkcji. Miały być lądowiskami dla obcych, kalendarzem astronomicznym, systemem nawadniającym pustynię czy bieżnią do rozgrywania zawodów. Tomasz Gorka z Uniwersytetu w Monachium przychyla się jednak do koncepcji, zgodnie z którą wzory powstały na potrzeby wiernych – poruszali się oni wzdłuż ścieżek podczas odprawiania rytuałów. Wersję tę uprawomocniają pomiary geologiczne.


Probówki do reakcji PCR

Wielkie zamieszanie w maleńkim naczyniu

28 października 2009, 13:31

Czynność pozornie banalna, jaką jest mieszanie cieczy, staje się nadspodziewanie trudna, gdy w grę wchodzi manipulowanie bardzo małymi objętościami płynów. Naukowcy z amerykańskiej organizacji Sandia National Laboratories (SNL) znaleźli jednak sposób na rozwiązanie tego problemu.


Zobaczyć skyrmiony

31 sierpnia 2010, 15:01

Po raz pierwszy udało się bezpośrednio zobrazować skyrmiony, bardzo rzadki rodzaj momentu magnetycznego. Osiągnięcie jest dziełem zespołu z japońskiego Instytutu Zaawansowanej Nauki RIKEN, pracującego pod kierunkiem Yoshinoriego Tokury.


Przezroczysty wyświetlacz dla komórek

1 czerwca 2011, 15:26

TDK Corporation jest pierwszą firmą, która rozpoczęła masową produkcję organicznych przezroczystych pasywnych wyświetlaczy QVGA. Wykonano je techniką cienkowarstwową i użyto materiał organiczny, który emituje światło pod wpływem napięcia elektrycznego.


Superglue do rogówki

28 sierpnia 2012, 11:42

Klej do mocowania płatka rogówki poprawi w przyszłości bezpieczeństwo refrakcyjnych operacji laserowych oczu.


Po 103 latach wycieraczki odejdą do lamusa?

19 grudnia 2013, 07:24

W rozmowie z jedną z brytyjskich gazet przedstawiciel McLarena ujawnił ostatnio, że jego firma zamierza odesłać wycieraczki do lamusa i zastąpić je polem siłowym generowanym przez fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości. Takie systemy zostały podobno pierwotnie opracowane na potrzeby myśliwców.


Podróż na Marsa ryzykowna dla mózgu

4 maja 2015, 10:42

Eksperci obawiają się, że podróż na Marsa może wiązać się z uszkodzeniem mózgów astronautów. W ostatni piątek przedstawiono wyniki badań, z których wynika, że długotrwała ekspozycja na promieniowanie kosmiczne wiąże się z podobnym do demencji upośledzeniem zdolności poznawczych.


Juno na orbicie Jowisza

5 lipca 2016, 09:44

Po niemal pięciu latach podróży sonda Juno odpaliła silniki i 35 minut później weszła na orbitę Jowisza. Sygnał potwierdzający udany manewr nadszedł do centrum kontroli wczoraj, 4 lipca


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk